|
| Argentinië |
República Argentina
Basisgegevens
Officiële landstaal: Spaans
Hoofdstad: Buenos Aires
Regeringsvorm: Republiek
Religie: rooms-katholiek
Oppervlakte: 2.766.890 km² (1,1%water)
Inwoners: 37.8 miljoen (14 / km²)
Overige
Volkslied: Himno Nacional Argentino
Munteenheid: Argentijnse peso (ARS)
UTC: -3
Nationale feestdag: 25 mei
Web | Code | Tel. .ar | ARG | 54
Kaart van Argentinië
Satellietfoto van Argentinië
De Republiek Argentinië (Spaans: República Argentina) is een Spaanstalig
land in het zuiden van Zuid-Amerika, tussen het Andesgebergte en de
zuidelijke Atlantische Oceaan. Het grenst aan Uruguay, Brazilië, Paraguay,
Bolivia en Chili. De naam is afgeleid van het Latijnse woord argentum
(zilver), een edelmetaal dat een belangrijke rol speelde in de opkomst van
het Europese kolonialisme.
Geschiedenis
In het begin van de 16e eeuw arriveerden de eerste Europeanen in de regio.
Zij zochten in feite een doorgang van de Atlantische naar de Stille Oceaan.
Onder hen vinden we onder andere Ferdinand Magellaan en Pedro de Mendoza.
Deze laatste bouwde de nederzetting 'Nuestra Senora Santa Maria del Buen
Aire', het huidige Buenos Aires rond 1536. Ook in het noord-westen van het
land, waar men goede landbouwgronden vond, bouwden de Spanjaarden die vanuit
het onderkoninkrijk Bolivia kwamen verschillende nederzettingen: Mendoza,
Tucuman, Cordoba en Salta. Er werden paarden gefokt, vee werd gehouden voor
de vleesproductie, suiker, tabak en groenten werden geteeld. Het gebied
kende een grote bloei in de 17de en 18e eeuw omwille van de handel met het
onderkoninkrijk Peru, terwijl Buenos Aires slechts een tweederangshaven was.
Daar kwam slechts verandering in in 1776, toen Buenos Aires het
bestuurscentrum werd van het nieuwe vice-koninkrijk 'Rio de la Plata', een
gebied dat het huidige Argentinië, Uruguay, Paraguay en een deel van Bolivia
bestreek.
In 1816 werd Argentinië onafhankelijk van Spanje, na een korte strijd met de
Spaanse bezetters, onder de leiding van José de San Martin. Deze laatste
wordt door de Argentijnen nog steeds als een held beschouwd. In de eerste
jaren van deze jonge natie ontstonden er diverse conflicten tussen de
centralisten en de federalisten, tot in 1853, toen er een nieuwe grondwet
werd aangenomen. In 1865 moest Argentinië, dat nauwelijks een leger had, het
hoofd bieden aan de landhonger van Paraguay (zie: Oorlog van de Drievoudige
Alliantie). In een bloederige oorlog, die tot 1870 duurde, wisten de
Argentijnen met hun Braziliaanse en Uruguayaanse bondgenoten Paraguay te
verslaan. In de tweede helft van de 19e eeuw, kende Buenos Aires een grote
bloeiperiode, mede door de komst van duizenden migranten. Nieuwe
technologieën (invriezen van vlees, spoorwegen) stimuleerden de landbouw en
veeteelt. Nieuwe gebieden zoals Patagonië werden veroverd. Immigranten uit
Engeland en Wales begonnen schapenfokkerijen op grote estancias. Argentinië
werd na de Verenigde Staten het tweede 'Beloofde Land' van Amerika. Tussen
1880 en 1920 was Argentinië een van de rijkste landen ter wereld. Na een
korte opleving rond de Tweede Wereldoorlog zakte het land definitief terug.
Vervolgens werd Argentinië gekenmerkt door terugkerende politieke conflicten
tussen conservatieven en liberalen en tussen burgers en militairen. Na de
Tweede Wereldoorlog kwam het populistische peronisme, wat de verhouding op
scherp zette. Tot 1983 werden steeds bloediger optredende militaire junta's
afgewisseld met autoritaire democratische regeringen, wat leidde tot
oplopende economische problemen, corruptie, algemene afkeer van de politiek
en de nederlaag in de Falklandoorlog. De nederlaag tegen Groot-Brittannië
betekende een gezichtsverlies dat de junta niet meer te boven kwam.
Hierna maakten vier vrije verkiezingen duidelijk dat de democratie in
Argentinië voet aan de grond kreeg. Eind jaren '80 begon de regering een
nieuwe economische politiek, die leidde tot hoge groeicijfers in de jaren
'90. In 2001 stortte de economie echter volledig in. De koppeling van de
peso aan de dollar bleek niet houdbaar, waardoor de munt plotsklaps enorm in
waarde daalde. Woedende Argentijnen verzamelden zich voor de banken, die
echter door de regering gedwongen waren de spaarsaldi te bevriezen. Dit
leidde tot een sociale en politieke crisis, die in korte tijd vijf
presidenten dwong het veld te ruimen. Anno 2005 lijkt de Argentijnse
economie zich te herstellen.
Bestuurlijke indeling
Regio's
Argentinië kan worden onderverdeeld in zes regio's:
Pampas
Mesopotamia
Chaco
Noordwest-Argentinië
Cuyo
Patagonië
Provincies
Argentinië bestaat uit 23 provincies (provincias, enkelvoud: provincia) en
een federaal district (distrito federal).
Demografie
Aan het eind van de 19de en begin van de 20ste eeuw kwamen veel immigranten
uit diverse Europese landen. De Argentijnse bevolking vormt een mengeling
van nationale en etnische groepen, waarbij de nakomelingen van Italiaanse en
Spaanse immigranten overheersen. Hierdoor heeft Argentinië een westerse
cultuur.
Daarnaast wonen vooral in de stedelijke gebieden zo'n half miljoen
immigranten uit Syrië, Libanon en andere landen in het Midden-Oosten. De
oorspronkelijke bevolking, ongeveer 700.000 mensen, leeft vooral in het
noorden, noordwesten en het zuiden.
Taal
De enige officiële taal is het Spaans, hoewel de immigranten ten dele hun
eigen taal behouden hebben. De belangrijkste inheemse talen zijn het Guaraní,
gesproken in het noordoosten, en het Quechua, gesproken in het noordwesten.
Religie
De Argentijnen zijn voor het grootste deel aanhangers van de officiële
godsdienst, het rooms-katholicisme. De joodse gemeenschap is met een kwart
miljoen zielen de grootste van Latijns-Amerika.
Geografie
Argentinië kan ruwweg in drieën gedeeld worden: de vruchtbare vlaktes van de
pampa's in de noordelijke helft van het land, de bron van de Argentijnse
agrarische rijkdom; het licht geaccidenteerde plateau van Patagonië in de
zuidelijke helft tot aan Vuurland, en de rotsachtige Andes-bergrug langs de
westelijke grens met Chili, met de Aconcagua als hoogste punt (6960 m.).
Belangrijke rivieren zijn de Paraguay, de Bermejo, de Colorado, de Uruguay
en de langste rivier, de Paraná. De laatste twee komen samen in de Rio de La
Plata voordat ze in de Atlantische Oceaan uitmonden. Het Argentijnse klimaat
is voornamelijk gematigd. Het Noorden is subtropisch, het zuiden droog en
sub-Antarctisch.
Steden
Enkele grote steden zijn:
Buenos Aires
Córdoba
Rosario
Bezienswaardigheden
Nationaal park Los Glaciares
Jezuïetenmissies van de Guaraní (gedeeltelijk in Brazilië)
San Ignacio Mini, Santa Ana, Nuestra Señora de Loreto, Santa Maria Mayor,
Sao Miguel das Missoes
Nationaal park Iguazú
Cueva de las Manos
Valdés-schiereiland
Jezuïetenkwartier en Estancias van Córdoba
Natuurparken Ischigualasto en Talampaya
Quebrada de Humahuaca
Economie
Argentinië profiteert van een ruime hoeveelheid natuurlijke hulpbronnen, een
geletterde bevolking, een op de export gerichte landbouwsector en
gevarieerde industrie. Vanaf het eind van de jaren 80 van de 20ste eeuw
liepen de internationale schulden echter hoog op. Als de overheid geld nodig
had drukte ze gewoon nieuwe pesos bij. Daardoor schoot de inflatie steil
omhoog tot wel 200% en de productie stortte in wegens wanbeheer en
corruptie. Om de economische crisis te lijf te gaan besloot de regering de
weg in te zetten naar vrijhandel, deregulering en privatisering. In 1991
vond een radicale monetaire hervorming plaats, die de peso verbond aan de
Amerikaanse dollar en de geldgroei beperkte tot de groei van de nationale
reserves.
Argentinië kende eind de jaren 90 van de 20ste eeuw een inflatie van 3000
procent.Aanvankelijk waren de hervormingen een succes. De inflatie daalde en
het bruto nationaal product steeg. Maar opeenvolgende economische crisissen
in Mexico, Azië, Rusland en Brazilië leidden tot een nog grotere economische
val vanaf 1999. De regering ging over tot belastingverhogingen en
bezuinigingen ter beperking van het begrotingstekort, dat gestegen was tot
2,5% van het BNP in 1999. Binnenlandse en internationale investeerders
bleven echter twijfelen of de regering de schulden af kon lossen en de vaste
wisselkoers tussen peso en dollar kon handhaven.
In 2001 verslechterde de situatie nog meer door de groei van het aantal
obligaties, massale geldopnames bij de banken en een verdere val van
consumenten- en producentenvertrouwen. Pogingen van de regering een
sluitende begroting te bereiken om zo het banksysteem te stabiliseren en
economische groei te herstellen bleken onvoldoende resultaat op te leveren.
De pas verkozen president Eduardo Duhalde wist van het Internationaal
Monetair Fonds een lening van 20 miljard dollar te verkrijgen, maar verdere
maatregelen leken uit te blijven. In januari 2002 werd de peso losgekoppeld
van de dollar.
Politiek
De Argentijnse grondwet van 1853 (herzien in 1994), legt een scheiding der
machten op tussen de uitvoerende, wetgevende en rechtsprekende macht, zowel
op landelijk als provinciaal niveau. De president en vicepresident worden
direct verkozen voor vier jaar. Beiden mogen maar twee aaneengesloten
termijnen dienen, maar na een tussenperiode van ten minste één termijn mogen
ze zich kandidaat stellen voor een derde termijn. De president benoemt de
ministers. De grondwet geeft hem aanzienlijke macht in zijn dubbelfunctie
van staatshoofd en regeringsleider. Hij heeft onder andere de mogelijkheid
in "dwingende en noodzakelijke" situaties presidentiële decreten uit te
vaardigen en een veto op onderdelen uit te spreken. Het huidige staatshoofd
annex regeringsleider is Néstor Kirchner.
Het Argentijnse parlement (Nationaal Congres/Congreso Nacional) bestaat uit
de Senaat (Senado) met 72 zetels en een Kamer van Afgevaardigden (Cámara de
Diputados) met 257 zetels. Sinds 2001 worden de senatoren direct verkozen,
waarbij iedere provincie, inclusief de federale hoofdstad, vertegenwoordigd
wordt door drie senatoren. Senatoren hebben een zittingstermijn van zes
jaar, afgevaardigden van vier jaar. Om de twee jaar worden er verkiezingen
gehouden voor een derde van de senaats- en de helft van de
afgevaardigdenzetels. Beide kamers worden verkozen via evenredige
vertegenwoordiging.
Vervoer
Buenos Aires heeft een internationale luchthaven. De nationale
luchtvaartmaatschappij is Aerolíneas Argentinas, zij onderhoudt samen met
dochteronderneming Austral een redelijk uitgebreid binnenlands
luchtvaartnet. Door de grote afstanden is vliegen soms een goede optie.
Onhandig is wel dat de meeste vluchten via Buenos Aires gaan.
Ook zijn er treinverbindingen en lokaal busverkeer.
Klimaat
Overwegend gematigd, droog in het westen, subtropisch in het noorden, koel
en guur in het zuiden. Onthoud dat de seizoenen tegenovergesteld zijn aan
die op het noordelijk halfrond.
Bekende Argentijnen
President Juan Domingo Perón
Presidentsvrouw en weldoenster Eva Duarte de Perón
voetballer Diego Armando Maradona
autocoureur Juan Manuel Fangio
componist Astor Piazzolla
prinses der Nederlanden Máxima Zorreguieta
schrijver Jorge Luis Borges
tennisster Gabriela Sabatini
vrijheidsstrijder Ernesto 'Che' Guevara
zwemmer José Meolans
hoofdaanklager bij het Internationaal Strafhof: Luis Moreno Ocampo
|
|
|